PRZEGLĄD PUBLIKACJI - część VII (od R do Se)

RAF BOMBER COMMAND AND ITS AIRCRAFT 1936-1940
(Volume 1)

Ian Allan Publishing, Shepperton, Wielka Brytania, 2002

Jest to drugie wydanie książki wydanej pierwotnie w 1975 roku. Ta dwuczęściowa (zobacz także niżej) publikacja poświęcona jest brytyjskiemu lotnictwu bombowemu Bomber Command i skonstruowanym na jego potrzeby samolotom bombowym - zarówno tym najsłynniejszym, jak i tym wyprodukowanym w mniejszej liczbie lub pozostałym na etapie prototypu czy nawet projektu. W poszczególnych rozdziałach opisano tworzenie i rozwój brytyjskiego lotnictwa bombowego, powstanie w połowie lat 30-tych nowych typów samolotów, nową generację ciężkich bombowców skonstruowanych wg specyfikacji B.12/36 i średnich bombowców wg specyfikacji P.13/36, pierwsze seryjne bombowce nowej generacji ("Blenheim", "Battle", "Hampden", "Whitley" i "Wellington"), samolot "Albemarle", projekty powstałe wg specyfikacji B.1/39, narodziny słynnego "Mosquito", bombowce wysokościowe, a także pierwsze operacje bojowe prowadzone w latach 1939-1940. Całość uzupełniają liczne zdjęcia i rysunki, obszerny opis malowania i oznakowania oraz 8 stron barwnych z przykładami kamuflażu.

RAF BOMBER COMMAND AND ITS AIRCRAFT 1941-1945
(Volume 2)

Ian Allan Publishing, Hersham, Wielka Brytania, 2002

Jest to drugie wydanie drugiej części (zobacz także wyżej) książki poświęconej brytyjskiemu lotnictwu bombowemu Bomber Command i skonstruowanym na jego potrzeby samolotom bombowym, wydanej pierwotnie w 1978 roku. W kolejnych rozdziałach opisano rozbudowę i działalność bojową brytyjskiego lotnictwa bombowego w latach 1941-1945, historię powstania i służby samolotów "Wellington", "Stirling", "Halifax", "Lancaster", "Fortress", "Buckingham", "Mosquito", "Boston", "Ventura" i "Mitchell", liczne projekty powstałe wg specyfikacji B.8/41, B.11/41 i B.5/41, ciężkie bombowce "Windsor" i "Lincoln", niezrealizowane projekty superciężkich samolotów bombowych, a także pierwsze projekty bombowców odrzutowych. Podobnie jak I tom, także i ten uzupełniają liczne zdjęcia i rysunki, obszerny opis malowania i oznakowania oraz 8 stron barwnych z przykładami kamuflażu. Obie części stanowią bardzo ciekawe kompendium na temat Bomber Command RAF.

RAF BOMBERS
(Part 1)

MacDonald and Jane's Publishers, London, Wielka Brytania, 1979

Wydana 25 lat temu w ramach serii World War 2 Aircraft Fact Files dwuczęściowa (zobacz także niżej) książka dwójki znanych autorów poświęcona jest brytyjskim samolotom bombowym z okresu II wojny światowej - zarówno tym najsłynniejszym, tworzącym w poszczególnych okresach wojny podstawowe wyposażenie dywizjonów Bomber Command RAF, jak i tym wyprodukowanym w mniejszej liczbie i nigdy nie służącym do zadań bombowych. W części pierwszej omówiono następujące samoloty: Armstrong Whitworth "Albemarle", Armstrong Whitworth "Whitley", Avro "Lancaster", Avro "Lincoln", Avro "Manchester", Bristol "Blenheim" (oraz jego odmiany "Bolingbroke" i "Bisley"), Bristol "Buckingham" i bombowe wersje De Havilland "Mosquito". Obszerne opisy historii powstania, rozwoju i użycia każdego typu uzupełniono danymi taktyczno-technicznymi wybranych wersji (czasami kilku) i zilustrowano zdjęciami i niewielkimi rysunkami w trzech rzutach. Książka stanowi udany i zawierający mnóstwo ciekawych informacji przegląd brytyjskich samolotów bombowych z okresu II wojny światowej.

Książkę do niniejszego przeglądu otrzymaliśmy dzięki uprzejmości p. Zygmunta Szeremety. Dziękujemy !

RAF BOMBERS
(Part 2)

Jane's Publishing, London, Wielka Brytania, 1981

Druga część (zobacz także wyżej) książki omawiającej brytyjskie samoloty bombowe z okresu II wojny światowej. Tematem tej części są następujące samoloty: Fairey "Battle", Handley Page "Halifax", Handley Page "Hampden" (i jego odmiana "Hereford"), Short "Stirling", Vickers "Warwick", Vickers "Wellesley", Vickers "Wellington" i Vickers "Windsor". Podobnie jak w pierwszym tomie opis każdego typu składa się z obszernej historii powstania, rozwoju i użycia samolotu, danych taktyczno-technicznych wybranych wersji (czasami kilku), zdjęć i niewielkich rysunków w trzech rzutach. Polecamy obie części wszystkim miłośnikom brytyjskich samolotów.

Książkę do niniejszego przeglądu otrzymaliśmy dzięki uprzejmości p. Zygmunta Szeremety. Dziękujemy !

RAF FIGHTERS
(Part One)

Arco Publishing, New York, USA, 1978

Wydana ponad 25 lat temu w ramach serii World War 2 Aircraft Fact Files trzyczęściowa (zobacz niżej) książka dwójki znanych autorów poświęcona jest brytyjskim samolotom myśliwskim z okresu II wojny światowej - zarówno tym najsłynniejszym, tworzącym w poszczególnych okresach wojny podstawowe wyposażenie dywizjonów Fighter Command RAF, jak i tym wyprodukowanym w mniejszej liczbie i nigdy nie służącym na froncie. W części pierwszej omówiono następujące samoloty: Boulton Paul "Defiant", Bristol "Blenheim" IF i IVF, Bristol "Beaufighter", De Havilland "Mosquito", De Havilland "Vampire", De Havilland "Hornet", Gloster "Gauntlet", Gloster "Gladiator" i "Sea Gladiator", Gloster F.9/37 oraz Gloster "Meteor" Mk I i Mk III. Obszerne opisy historii powstania, rozwoju i użycia każdego typu uzupełniono danymi taktyczno-technicznymi wybranych wersji (czasami kilku) i zilustrowano zdjęciami i niewielkimi rysunkami w trzech rzutach. Książka stanowi udany i zawierający mnóstwo ciekawych informacji przegląd brytyjskich samolotów myśliwskich z okresu II wojny światowej.

Książkę do niniejszego przeglądu otrzymaliśmy dzięki uprzejmości p. Zygmunta Szeremety. Dziękujemy !

RAF FIGHTERS
(Part Two)

MacDonald and Jane's Publishers, London, Wielka Brytania, 1979

Druga część (zobacz wyżej) książki omawiającej brytyjskie samoloty myśliwskie z okresu II wojny światowej. Tematem tej części są następujące samoloty: Hawker "Hurricane", Hawker "Tornado" i "Typhoon", Hawker "Tempest", Hawker "Fury" oraz Martin-Baker MB-3 i Martin-Baker MB-5. Podobnie jak w pierwszym tomie opis każdego typu składa się z obszernej historii powstania, rozwoju i użycia samolotu, danych taktyczno-technicznych wybranych wersji (czasami kilku), zdjęć i niewielkich rysunków w trzech rzutach. Trzecią część, której tutaj nie omawiamy, poświęcono natomiast samolotom firm Supermarine, Miles, Westland i Vickers. Polecamy wszystkie trzy części wszystkim miłośnikom brytyjskich samolotów.

Książkę do niniejszego przeglądu otrzymaliśmy dzięki uprzejmości p. Zygmunta Szeremety. Dziękujemy !

REGGIANE FIGHTERS IN ACTION
Aircraft Number 177

Squadron/Signal Publications, Carrollton, Texas, USA, 2001

Zeszyt nr 177 ze znanej serii Aircraft In Action wydawnictwa Squadron/Signal prezentuje w sposób typowy dla tych publikacji historię powstania, rozwój i zastosowanie bojowe podczas II wojny światowej kilku typów włoskich samolotów myśliwskich i bombowych nurkujących firmy Reggiane. W książce opisano samoloty Re-2000 "Falco" i jego węgierską wersję licencyjną MÁVAG "Héja" II, Re-2001 "Falco" II, Re-2002 "Ariete" i Re-2005 "Sagittario" oraz ich użycie w barwach lotnictwa Włoch, Węgier i Szwecji. Tekst uzupełniają liczne zdjęcia i rysunki, plany w trzech rzutach i podstawowe dane taktyczno-techniczne Re-2001, a także dwie strony sylwetek barwnych (plus IV strona okładki) z przykładami malowania i oznakowania 12 wybranych egzemplarzy. Polecamy tą pozycję wszystkim miłośnikom włoskiego lotnictwa wojskowego.

REGIA AERONAUTICA 1935-1943

Wydawnictwo Pegaz i Wydawnictwo Ulica Lipowa, Warszawa/Pruszków, 1998

Udział włoskiego lotnictwa w II wojnie światowej nie jest w Polsce zbyt powszechnie znany, a prezentowana książka jest jedną z nielicznych poświęconych temu tematowi. Tym bardziej interesującą stanowi lekturę. W kolejnych rozdziałach opisano strukturę organizacyjną Regia Aeronautica w omawianym okresie, walki w Etiopii, udział włoskiego korpusu ekspedycyjnego lotnictwa w wojnie domowej w Hiszpanii, walki nad Francją i Wielką Brytanią w 1940 roku, działania nad Maltą i Morzem Śródziemnym (ze szczególnym uwzględnieniem jednostek torpedowych), walki w Afryce Północnej i Wschodniej, wojnę na Bałkanach, walki na froncie wschodnim i obronę kraju przed atakami Aliantów. Obszerny tekst uzupełniony został licznymi zdjęciami, mapkami, tabelarycznymi zestawieniami OdB włoskiego lotnictwa w różnych okresach wojny i na poszczególnych frontach, a także kilkoma stronami sylwetek barwnych prezentujących przykładowe malowanie i oznakowanie włoskich samolotów. Pozycja ta - choć sygnowana przez innego wydawcę - stanowi uzupełnienie dwutomowej książki "Sojusznicy Luftwaffe" i powinna zainteresować wszystkich miłośników historii lotnictwa z okresu II wojny światowej.

REPUBLIC P-47 THUNDERBOLT
(vol. I)
Monografie/Monographs No. 17

Oficyna Wydawnicza Kagero, Lublin, 2005

Publikacja nr 17 z serii Monografie/Monographs wydawnictwa Kagero to pierwsza część monografii jednego z najsłynniejszych amerykańskich samolotów myśliwskich okresu II wojny światowej - Republic P-47 "Thunderbolt" (bardziej znanego jako Jug). Typowy dla książek tego wydawcy dwujęzyczny polsko-angielski tekst szczegółowo opisuje historię powstania i rozwoju samolotu od prototypu XP-47B, poprzez wersje seryjne P-47B, C, G do wariantu D-22/D-23 włącznie (czyli odmianę Razorback), a także zastosowanie bojowe w Europie od debiutu na tym kontynencie do końca 1943 roku. Tekst uzupełniają liczne zdjęcia (w tym kolorowe), 17 stron planów w skali 1:48 (w tym rysunki szczegółów konstrukcji w skali 1:24), 8 stron rysunków w skali 1:72 z zaznaczonymi różnicami pomiędzy poszczególnymi wersjami oraz 9 stron sylwetek barwnych (w tym na II i IV stronie okładki) z przykładowymi schematami kamuflażu. Tradycyjnie do książki dołączono arkusz kalkomanii, zawierający oznakowanie w skali 1:72 i 1:48 dla trzech samolotów w barwach 56th FG USAAF - UN*M z 63rd FS, LM*Q z 62nd FS i HV*M z 61st FS. Książka może zainteresować wszystkich miłośników lotnictwa z okresu II wojny światowej.

ROMANIAN AERONAUTICS IN THE SECOND WORLD WAR 1941-1945
(AERONAUTICA ROMÂNĂ ÎN AL DOILEA RĂZBOI MONDIAL 1941-1945)

Modelism, Bukareszt, Rumunia, 2003

Bardzo ciekawa publikacja prezentująca historię Królewskiego Rumuńskiego Lotnictwa Wojskowego (FARR) w latach 1941-1945. Dwujęzyczny rumuńsko-angielski tekst opisuje powstanie i rozwój lotnictwa wojskowego w Rumunii, jego udział w działaniach wojennych (zwłaszcza na froncie wschodnim i w obronie kraju przed nalotami alianckich bombowców) oraz wykorzystywane typy samolotów (w tym m.in. polskie PZL P.11 i P.24, "Karaś", "Łoś", różne RWD). Wspomniano też krótko o oddziałach powietrzno-desantowych, oznaczeniach i zasadach malowania samolotów oraz samolotach zdobycznych wcielonych do FARR. W tabelach zestawiono m.in. dane nt. stanu lotnictwa w różnych stadiach wojny, stany osobowe jednostek, schematy dowodzenia w lotnictwie. Całość jest bardzo bogato ilustrowana archiwalnymi zdjęciami (w tym także kolorowymi), mapkami oraz - na blisko 20 stronach - barwnymi sylwetkami samolotów z przykładami malowania i oznakowania. Jest to niewątpliwie jedno z najlepszych opracowań na temat lotnictwa wojskowego Rumunii i jeden z największych opublikowanych zbiorów zdjęć rumuńskich samolotów. Polecamy wszystkim miłośnikom historii lotnictwa z okresu II wojny światowej.

Książkę do niniejszego przeglądu otrzymaliśmy dzięki uprzejmości p. Andrzeja Glassa. Dziękujemy !

RUMANIAN ACES OF WORLD WAR 2
Aircraft of the Aces Number 54

Osprey Publishing, Oxford, Wielka Brytania, 2003

Publikacja nr 54 ze znanej serii Aircraft of the Aces wydawnictwa Osprey prezentuje asów latających podczas II wojny światowej w siłach powietrznych Rumunii. W kolejnych rozdziałach opisano przygotowania rumuńskiego lotnictwa FARR do wojny, jego udział w pierwszej fazie ataku na Związek Sowiecki, walki toczone na froncie wschodnim w kolejnych latach wojny, przezbrojenie w sprzęt produkcji niemieckiej (w tym w myśliwce Messerschmitt Bf 109), obronę powietrzną kraju (w tym walki z lotnictwem amerykańskim) oraz ostatnie działania bojowe prowadzone nad własnym terytorium w końcowym okresie wojny, w tym także po przejściu na stronę Aliantów. Ostatni rozdział zawiera notki biograficzne czterech największych asów rumuńskiego lotnictwa. Całość uzupełniają liczne zdjęcia oraz 33 sylwetki barwne samolotów, na których walczyli najlepsi rumuńscy piloci myśliwscy. Ponadto w postaci dodatku zamieszczono obszerne zestawienie kilkudziesięciu asów FARR. Polecamy tą książkę wszystkim miłośnikom historii lotnictwa, w tym zwłaszcza hobbystom zainteresowanym działaniami lotnictwa w okresie II wojnie światowej.

RUMANIAN AIR FORCE
THE PRIME DECADE, 1938-1947

Squadron/Signal Publications, Carrollton, Texas, USA, 1999

Wydana 5 lat temu publikacja wydawnictwa Squadron/Signal prezentuje historię Królewskiego Rumuńskiego Lotnictwa Wojskowego (FARR) w latach 1938-1947, zatem w dekadzie obejmującej II wojnę światową. W kolejnych rozdziałach krótko opisano powstanie i rozwój lotnictwa wojskowego w Rumunii, jego udział w działaniach wojennych oraz - już znacznie bardziej szczegółowo - zastosowanie poszczególnych rodzajów samolotów, od myśliwskich, poprzez bombowe, morskie, transportowe, rozpoznawcze aż po szkolne, łącznikowe i pomocnicze. Zawarto tu także informacje o stanie, organizacji i strukturze poszczególnych rodzajów lotnictwa oraz zachodzących w nich zmianach. Każdy rozdział zawiera ponadto zestawienie wszystkich używanych samolotów danej kategorii wraz z podaniem ich ilości, roku wejścia do służby i numerów taktycznych. Króciótki rozdział poświęcono też najlepszym pilotom myśliwskim FARR. Całość jest bogato ilustrowana licznymi zdjęciami i sylwetkami barwnymi wybranych egzemplarzy samolotów.

Książka zasługuje na dużą uwagę wszystkich miłośników historii lotnictwa z okresu II wojny światowej, gdyż omawia bardzo ciekawe, a stosunkowo słabo znane w Polsce zagadnienia. Modelarze natomiast znajdą w niej wiele wzorów kamuflażu i oznakowania samolotów FARR, które mogą stać się inspiracją i wzorcem przy budowie niejednego modelu.

SAAB AIRCRAFT SINCE 1937

Putnam Aeronautical Books, London, Wielka Brytania, 1997

Jest to drugie, poprawione i uzupełnione wydanie książki, opublikowanej po raz pierwszy w 1989 roku. Książka prezentuje całokształt dorobku najbardziej znanej szwedzkiej wytwórni lotniczej SAAB, od momentu jej powstania aż po czasy współczesne. Tradycyjnie dla tej serii publikacji tego wydawnictwa, w książce przedstawiono krótką historię zakładów oraz opisano wszystkie produkowane w nich samoloty. Każdy opis uzupełniony jest rysunkami i licznymi zdjęciami. Nie zabrakło również wzmianek o niektórych nie zrealizowanych projektach wytwórni. W Polsce dorobek szwedzkiego przemysłu lotniczego nie jest chyba zbyt dobrze znany, może poza najnowszym, mocno reklamowanym samolotem bojowym firmy JAS 39 "Gripen" i jego poprzednikiem 37 "Viggen". Opisywana pozycja wypełnia przynajmniej część tej luki, toteż polecamy ją wszystkim entuzjastom mniej znanych samolotów, pochodzących z krajów o znacząco mniejszym potencjale niż giganci światowego lotnictwa.

SAMOLOT BOMBOWY BLENHEIM
Biblioteka Magazynu "Lotnictwo Wojskowe" Nr 6

Wydawnictwo Magnum X, Warszawa, 2002

Zeszyt nr 6 z serii Biblioteka Magazynu "Lotnictwo Wojskowe" poświęcony jest brytyjskiemu dwusilnikowemu samolotowi bombowemu Bristol "Blenheim". W publikacji szczegółowo opisano genezę powstania i historię rozwoju tej ciekawej konstrukcji, jej kolejne wersje rozwojowe (w tym także myśliwskie Mk IF i Mk IVF, szturmową "Bisley" czyli "Blenheim" Mk V, rozpoznawczą PR.Mk I i kanadyjską licencyjną "Bolingbroke") oraz użycie operacyjne samolotu w służbie RAF, lotnictwa wojskowego Finlandii, Wolnych Francuzów, Grecji, Kanady (RCAF), Portugalii, Rumunii, Turcji i Związku Południowej Afryki (SAAF). Całość uzupełniają dane taktyczno-techniczne wersji Mk I, Mk IV i Mk V, tabelaryczne zestawienie produkcji samolotów Mk I, Mk IV i Mk V, liczne zdjęcia, 6 stron planów w skali 1:72, 3 strony sylwetek barwnych z przykładowymi schematami kamuflażu oraz aneks autorstwa Marka Chmiela opisujący działania polskich lotników latających na "Blenheimach". Zabrakło wprawdzie wydzielonego opisu technicznego konstrukcji (informacje na ten temat zawarto w tekście głównym) oraz opisu zasad malowania i oznakowania, ale mimo to książka powinna zainteresować wszystkich miłośników lotnictwa z okresu II wojny światowej.

SAMOLOT BOMBOWY PZL P-37 ŁOŚ

Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa, 1990

Opublikowana blisko 15 lat temu książka to niewątpliwie najrzetelniejsze i najobszerniejsze z dotychczas wydanych opracowań na temat najnowocześniejszego samolotu przedwojennego polskiej konstrukcji - dwusilnikowego bombowca PZL-37 "Łoś". W kolejnych rozdziałach omówiono początki lotnictwa bombowego w Polsce, bardzo szczegółowo i obszernie zaprezentowano koncepcję, projekt oraz historię rozwoju i produkcji samolotu, a także jego konstrukcję i dane taktyczno-techniczne, opisano proces fomowania jednostek "Łosi" i ich bojowe użycie - dzień po dniu - podczas Wojny Obronnej we wrześniu 1939 roku, a także losy ocalałych egzemplarzy w barwach Luftwaffe i lotnictwa rumuńskiego (wspomniano także o próbach "Łosi" przejętych przez Związek Sowiecki, ale szersze informacje na ten temat pojawiły się w literaturze dopiero wiele lat później). Nie zabrakło również informacji o następcy "Łosia", czyli bombowcu PZL-49 "Miś". Książkę uzupełniają liczne zdjęcia, rysunki, mapki, a także - co stanowi swego rodzaju ciekawostkę - załącznik w postaci wkładki z rysunkami technicznymi niektórych szczegółów konstrukcji samolotu, odtworzonymi w 1986 roku przez jednego z twórców bombowca, inżyniera Piotra Kubickiego. Polecamy tą publikację wszystkim zainteresowanym polskimi konstrukcjami lotniczymi i historią polskiego lotnictwa wojskowego.

SAMOLOT MYŚLIWSKI REPUBLIC P-35
Typy Broni i Uzbrojenia Nr 151

Wydawnictwo Bellona, Warszawa, 1993

Zeszyt nr 151 z wydawanej od wielu lat i wielce zasłużonej serii Typy Broni i Uzbrojenia prezentuje w typowy dla publikacji z tej serii sposób historię powstania i rozwoju, zastosowanie, konstrukcję, wyposażenie, uzbrojenie, dane techniczne oraz przykłady malowania i oznakowania amerykańskiego samolotu myśliwskiego P-35, a także jego licznych wersji i odmian rozwojowych (m.in. BT-8, XP-41, XP-44 "Rocket"/"Warrior" czy P-43 "Lancer"), stosowanych w lotnictwie amerykańskim i innych państw pod koniec lat 30-tych i podczas II wojny światowej. Samolot P-35 był pierwszym amerykańskim myśliwcem w układzie wolnonośnego dolnopłata o całkowicie metalowej konstrukcji z zakrytą kabiną i chowanym podwoziem. Mimo swojego pionierskiego charakteru nie odegrał znaczącej roli w działaniach wojennych, przez co należy do mniej znanych samolotów wojskowych USA. Dał jednak początek całej serii maszyn rozwojowych (większość z nich pozostała jedynie w postaci prototypów), która doprowadziła ostatecznie do powstania jednego z najbardziej znanych amerykańskich myśliwców - P-47 "Thunderbolt". Polecamy tą broszurkę wszystkim hobbystom interesującym się amerykańskim lotnictwem wojskowym z okresu II wojny światowej, w tym zwłaszcza mniej znanymi konstrukcjami.

Wydaje się, że jedyną wadą publikacji z serii TBiU w porównaniu do licznych monografii samolotów różnych wydawnictw jest brak szczegółowych planów w trzech rzutach, co byłoby z pewnością bardzo przydatne np. dla modelarzy. Liczne sylwetki barwne i małe rysunki nie rekompensują niestety tego braku.

SAMOLOTY BOJOWE I ZAKŁADY LOTNICZE
POLSKA 1933-1935

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław, 1990

Druga ze znanych nam książek historyka polskiego lotnictwa wojskowego Edwarda Malaka (zobacz także "Prototypy samolotów bojowych. Polska 1936-1939") omawia bardzo szczegółowo poszczególne etapy realizacji trzyletniego planu rozbudowy polskiego lotnictwa wojskowego na lata 1933-1935/36. Opierając się na zachowanych dokumentach archiwalnych i licznych relacjach polskich konstruktorów lotniczych autor prezentuje historię powstania i rozwoju prototypów polskich samolotów bojowych, opracowanych w tytułowym okresie. Pokrótce przypomniano również historię tworzenia i rozbudowy w Polsce przemysłu lotniczego i biur konstrukcyjnych oraz ich osiągnięcia i porażki w latach 1932-1939. Książkę uzupełnia podsumowanie efektów realizacji planu trzyletniego oraz kilka załączników (zawierających m.in. informacje o paru mało znanych projektach polskich samolotów). Polecamy tą publikację wszystkim miłośnikom historii polskich skrzydeł, gdyż jest to znakomite uzupełnienie innych książek i monografii poświęconych historii przedwojennych polskich samolotów wojskowych. Wprawdzie książka swoją szatą graficzną przypomina nieco uczelniany skrypt i charakteryzuje się fatalnym wręcz poziomem edytorskim, jednak jej treść z powodzeniem rekompensuje wszelkie wady.

SAMOLOTY LUFTWAFFE 1933-1945
(tom 1)

Wydawnictwo Lampart, Warszawa, brak roku wydania

Dwutomowe dzieło, wydane w serii Ilustrowana Encyklopedia Techniki Wojskowej, stanowi podstawowe kompendium wiedzy o (niemal) wszystkich samolotach Luftwaffe używanych przez dwanaście lat istnienia III Rzeszy (zobacz niżej). Zasadniczą część książki tworzą obszerne opisy samolotów (a także kilku typów szybowców i wiropłatów), uzupełnione zdjęciami, rysunkami (w tym sylwetkami barwnymi) i danymi technicznymi wybranych wersji. Poszczególne typy uszeregowano alfabetycznie według nazw wytwórni, których krótką historię powstania, rozwoju i działalności umieszczono z kolei na początku każdego takiego rozdziału. W tomie pierwszym zaprezentowano konstrukcje Arado, Bachem, Blohm und Voss, DFS, Dornier, Fieseler, Flettner, Focke-Achgelis, Focke-Wulf, Gotha i Kalkert. Autor koncentruje się na opisach samolotów budowanych seryjnie, ale nie zabrakło także informacji o różnych maszynach prototypowych (eksperymentalnych) i co ciekawszych projektach. Ponadto książkę uzupełnia krótki opis struktury organizacyjnej niemieckiego lotnictwa, wykaz stopni wojskowych Luftwaffe oraz spis występujących w treści książki niemieckich nazw i skrótów lotniczych.

SAMOLOTY LUFTWAFFE 1933-1945
(tom 2)

Wydawnictwo Lampart, Warszawa, 1997

Drugi tom książki opisującej samoloty używane przez niemieckie lotnictwo wojskowe Luftwaffe w latach 1933-1945 prezentuje konstrukcje zakładów Heinkel, Henschel, Junkers, Klemm, Messerschmitt i Siebel, a także maszyny opracowane przez Alexandra Lippischa i samoloty zdobyczne. Wraz z tomem pierwszym (zobacz wyżej) stanowi udaną, polską wersję znanego wśród historyków i hobbystów angielskiego dzieła Williama Greena "The Warplanes of the Third Reich". Niestety, w kilku miejscach książka powtarza te same co u Greena błędy. O ile jednak w przypadku "The Warplanes..." można to tłumaczyć datą jej wydania i ówczesnym brakiem pełnego dostępu do niektórych informacji, to autora "Samolotów Luftwaffe" taki powód już nie usprawiedliwia.

SAMOLOTY PWS

Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa, 1990

W tej niezwykle interesującej książce, wydanej blisko 15 lat temu w bardzo zasłużonej dla popularyzacji lotnictwa serii Biblioteczka Skrzydlatej Polski, przedstawiono historię powstania i działalność jednej z największych polskich wytwórni lotniczych dwudziestolecia międzywojennego - Podlaskiej Wytwórni Samolotów (PWS) w Białej Podlaskiej. Z działalnością wytwórni PWS związało swoje losy wielu cenionych konstruktorów lotniczych, których biografie również zamieszczono w książce. Należeli do nich m.in. Zbysław Ciołkosz, Stanisław Lassota czy Jerzy Teisseyre. Całość uzupełnia obszerny przegląd samolotów skonstruowanych i/lub produkowanych w PWS, zawierający opisy i dane techniczne, zdjęcia oraz rysunki w trzech rzutach. Pozycja ta powinna zainteresować wszystkich miłośników historii polskiego lotnictwa oraz polskich samolotów przedwojennych.

SAMOLOTY RWD

Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa, 1983

Ta niewielka pod względem objętości i formatu książeczka, wydana ponad 20 lat temu w dawno już nieistniejącej serii Biblioteczka Skrzydlatej Polski, jest bardzo ciekawym opisem historii słynnych przedwojennych polskich samolotów oznaczanych symbolami SL, JD i wreszcie RWD. Przedstawiono również dzieje Doświadczalnych Warsztatów Lotniczych w okresie ich istnienia w latach 1925-1939, a także wojenne osiągnięcia konstruktorów fabryki, pracujących w tureckich zakładach THK. Niemal dokładnie połowę objętości książki zajmują opisy samolotów, uzupełnione danymi technicznymi i ilustrowane zdjęciami i rysunkami w trzech rzutach. Publikacja powinna zainteresować wszystkich miłośników polskich samolotów przedwojennych. Wypada tylko żałować, że w czasach powszechnego niemal odwoływania się do tradycji II Rzeczypospolitej wydawnictwo nie zdecydowało się na reedycję tej (i nie tylko tej) książki. Tym bardziej, że poziom edytorski wydania z 1983 roku jest żenująco słaby (podłej jakości papier, fatalna jakość zdjęć). Na szczęście poziom merytoryczny jest bardzo wysoki, czego gwarancją są nazwiska autorów. Polecamy uwadze hobbystów.

SAMOLOTY S. A. ŁAWOCZKINA

Rusawia, Moskwa, Rosja, 2002

Jedna z ostatnich publikacji znanego rosyjskiego wydawnictwa Rusawia, prezentującego dorobek rodzimych konstruktorów lotniczych i biur konstrukcyjnych, poświęcona jest samolotom myśliwskim zaprojektowanym i zbudowanym w zespole konstruktorskim Siemiona Aleksiejewicza Ławoczkina w latach 40-tych i 50-tych. Szczegółowa historia powstania i rozwoju poszczególnych typów - od ŁaGG-1 i ŁaGG-3, poprzez najsłynniejszą rodzinę Ła-5, Ła-7, Ła-9 i Ła-11, pierwsze doświadczalne samoloty z silnikami odrzutowymi, odrzutowe Ła-15 i Ła-200 aż do ciężkiego dwusilnikowego Ła-250 i bezpilotowych aparatów latających "Buria" i Ła-17 - uzupełniona została ponad setką zdjęć i ponad 20 rysunkami różnych typów i wersji (w tym także planami w trzech rzutach). W aneksach zamieszczono tabele danych taktyczno-technicznych wszystkich opisanych samolotów oraz szczegółowe opisy techniczne konstrukcji czterech wybranych typów - ŁaGG-3, Ła-5, Ła-9 i Ła-15. Wysoki poziom edytorski jest dodatkową zaletą tej bardzo ciekawej pozycji.

SAMOLOTY W. M. MIASISZCZEWA

Rusawia, Moskwa, Rosja, 1999

Jest to jedna z licznych książek wydanych w ostatnich latach w Rosji, prezentujących ogromny dorobek rodzimych konstruktorów lotniczych i biur konstrukcyjnych na podstawie danych uzyskanych m.in. z tajnych do niedawna sowieckich archiwów. Tym razem tematem książki są samoloty zaprojektowane i zbudowane przez Władimira Michajłowicza Miasiszczewa, a potem w biurze konstrukcyjnym jego imienia po śmierci tego znakomitego konstruktora w 1978 roku - od torpedowego T-1 aż do rozpoznawczego i badawczego M-55 i cywilnego dyspozycyjnego M-101 "Gżel". Niezwykle szczegółowa historia powstania i rozwoju poszczególnych konstrukcji dosłownie roi się od nazw, nazwisk, dat i innych faktów, których próżno było szukać w dostępnych wcześniej publikacjach, a które wnoszą wiele nieznanych informacji do historii rozwoju sowieckiego lotnictwa. Bardzo interesujący tekst uzupełniają liczne zdjęcia, rysunki i tabele danych technicznych. W aneksie przedstawiono szczegółowe opisy konstrukcji kilku wybranych typów samolotów oraz krótkie informacje o licznych nie zrealizowanych projektach Miasiszczewa. Polecamy tą pozycję każdemu entuzjaście (nie tylko) sowieckiego lotnictwa, również ze względu na bardzo wysoki poziom edytorski.

SAMOLOTY WOJSKOWE W POLSCE 1924-1939

Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa, 2003

Monumentalna, licząca ponad 520 stron książka wydana w serii Encyklopedia broni i uzbrojenia, prezentuje samoloty wojskowe używane i produkowane w Polsce w okresie międzywojennym. W kolejnych rozdziałach opisano historię powstania, rozwoju i użycia poszczególnych typów samolotów - myśliwskich, liniowych, bombowych, towarzyszących, szkolnych, sanitarnych, transportowych, wodnosamolotów, a także licznych nie zrealizowanych projektów, jak również samolotów zakupionych za granicą tuż przed wybuchem wojny, balonów wojskowych i innych statków latających (w tym np. wiatrakowca Cierva C-30). Opisy uzupełnione zostały danymi taktyczno-technicznymi oraz 564 zdjęciami i rysunkami (szkoda tylko, że nie każdy typ samolotu zilustrowano planami w trzech rzutach, a na tych, które zamieszczono, zabrakło informacji o skali). Dopełnieniem całości są m.in. informacje o wojskowych i fabrycznych oznaczeniach samolotów, tabelaryczne zestawienia ilości samolotów i silników używanych przez polskie Lotnictwo Wojskowe, obszerne zestawienie wszystkich znanych egzemplarzy każdego z typów samolotów z podaniem szczegółów ich oznakowania i służby, indeksy nazwisk i nazw samolotów oraz bogata bibliografia. Książka stanowi znakomite źródło informacji o przedwojennych polskich samolotach wojskowych i powinna znaleźć się na półce każdego miłośnika lotnictwa spod znaku biało-czerwonej szachownicy.

SAMOLOTY-RAZWIEDCZIKI R-5 I R-Z
Armada No 22

Eksprint, Moskwa, Rosja, 2000

Zeszyt nr 22 z serii Armada rosyjskiego wydawnictwa Eksprint to monografia jednego z nasłynniejszych sowieckich samolotów rozpoznawczych z lat 30-tych - Polikarpow R-5 i jego wersji rozwojowej R-Z (R-Zet). Szczegółowo opisano historię powstania i rozwoju samolotu, jego użycie w sowieckim lotnictwie wojskowym w latach 30-tych, liczne modyfikacje i wersje doświadczalne (w tym także cywilne), a także zastosowanie bojowe w czasie wojny domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 i podczas II wojny światowej. Całość uzupełnia opis konstrukcji i dane taktyczno-techniczne obu tytułowych typów, ogromna ilość 159. zdjęć, 4 strony planów w skali 1:72 samolotów R-5 i R-Z, dalszych 7 rysunków (głównie sylwetek bocznych) rożnych wersji i odmian oraz 2 strony sylwetek barwnych z przykładami malowania i oznakowania wybranych egzemplarzy lotnictwa Związku Sowieckiego, Iranu i republikańskiej Hiszpanii. Jest to bez wątpienia najobszerniejsze i najdokładniejsze z wydanych do tej pory opracowań na temat tego samolotu, które z pewnością zadowoli wszystkich miłośników sowieckiego lotnictwa i modelarzy.

SAMURAJ

Damian Majsak, Lublin, 1994

Jest to polskie wydanie słynnej książki "Samurai !", wydanej po raz pierwszy w Stanach Zjednoczonych w 1957 roku. Jej autorem był jeden z najsłynniejszych i najlepszych pilotów japońskiego lotnictwa Cesarskiej Marynarki, as z ponad 60 zwycięstwami powietrznymi na koncie, który już podczas wojny stał się żywą legendą swojego kraju. Jak sam pisał o sobie: "...W Cesarskiej Marynarce Japonii nauczyłem się tylko jednego - jak latać i walczyć. Latałem więc i walczyłem przez prawie pięć lat. Najpierw w Chinach, później nad Pacyfikiem. Nie znałem innego życia, byłem wojownikiem przestworzy...". Książka jest relacją z pierwszej ręki, zawierającą spisane tuż po wojnie wspomnienia autora z jego udziału w walkach nad Chinami, a później - po ataku sił japońskich na bazę amerykańską w Pearl Harbor - nad Pacyfikiem. Podczas prac nad książką wspomnienia te zostały skonfrontowane z dokumantami archiwalnymi, a także relacjami i wspomnieniami wielu innych postaci japońskiego lotnictwa (m.in. Masahisu Saito, Tadashi Nakajima, Minoru Genda). Dzięki temu polski czytelnik uzyskuje niezwykłą możliwość spojrzenia na wojnę na Dalekim Wschodzie oczami japońskiego żołnierza - prawdziwego samuraja epoki lotnictwa. Niezbędna pozycja w biblioteczce każdego hobbysty zainteresowanego historią II wojny światowej, a zwłaszcza wojny nad Pacyfikiem.

SAVOIA MARCHETTI SM.79
(część I)

Wydawnictwo Militaria, Warszawa, 2000

Zeszyt numer 111 ze znanej serii monografii wydawnictwa Militaria to pierwsza z dwóch części poświęconych włoskiemu trzysilnikowemu samolotowi bombowemu i torpedowemu Savoia-Marchetti SM-79 "Sparviero". W części I opisano historię użycia bojowego samolotu w barwach Regia Aeronautica w czasie wojny domowej w Hiszpanii i w kolejnych kampaniach II wojny światowej - w Albanii, przeciwko Francji, nad Maltą i Morzem Śródziemnym, w Afryce Północnej i Wschodniej, w Grecji i Jugosławii. Osobny rozdział poświęcono użyciu samolotów SM-79 w barwach Aeronautica Nazionale Repubblicana. Tekst uzupełnia tabelaryczne zestawienie produkcji samolotu, wykazy jednostek mających na stanie samoloty SM-79 i ich dyslokację, liczne zdjęcia, 2 strony planów (na tzw. rozkładówce) w skali 1:72 samolotu SM-79 Serie II i rysunki boczne innych wersji oraz 11 stron sylwetek barwnych z przykładowymi schematami kamuflażu. Polecamy wszystkim miłośnikom włoskiego lotnictwa. W części drugiej, na której ukazanie się czekamy już cztery lata, ma być zamieszczony opis historii powstania i rozwoju konstrukcji, wersje rozwojowe i eksportowe, opis techniczny i dane taktyczno-techniczne oraz zasady malowania i oznakowania.

SECRET AIRCRAFT DESIGNS OF THE THIRD REICH

Schiffer Publishing, Atglen, USA, 1998

Kolejna świetna pozycja dla entuzjastów niemieckiego lotnictwa, a szczególnie samolotów kategorii Luftwaffe 1946, czyli w większości nie zrealizowanych projektów opracowywanych w Niemczech w końcowym okresie wojny. Obszerny przegląd tych maszyn świadczy najdobitniej o geniuszu niemieckich naukowców i konstruktorów oraz wysokim zaawansowaniu technicznym i technologicznym niemieckiego przemysłu (wystarczy wspomnieć chociażby osiągnięcia techniki napędu odrzutowego, rakietowego czy turbośmigłowego, skośne skrzydła - także ze skosem ujemnym - czy układy bezogonowe), z drugiej jednak strony rozpaczliwe próby skonstruowania kolejnych "cudownych broni" wskazują na tragiczne położenie Niemiec i ich sił zbrojnych pod koniec II wojny światowej. Opisywane w książce samoloty i/lub ich projekty są bogato ilustrowane rysunkami i zdjęciami modeli, przedstawiającymi ich przypuszczalny lub domniemany wygląd (część rysunków została niestety fatalnie wręcz zreprodukowana). Zaprezentowano również sylwetki i osiągnięcia wielu słynnych niemieckich konstruktorów, jak Alexander Lippisch, Kurt Tank, Hans Wocke, Heinrich Hertel, Walter Blume, Woldemar Voight, Hans Multhopp, Siegfried Günther czy bracia Walter i Reimar Horten.

O tym, że opisywane w książce samoloty nie były tylko mrzonkami ich twórców najlepiej chyba świadczy szerokie korzystanie z niemieckich doświadczeń przez lotnictwo zwycięskich mocarstw jeszcze wiele lat po wojnie.

SECRET MESSERSCHMITT PROJECTS

Schiffer Publishing, Atglen, USA, 1996

Jeszcze jedna książka poświęcona tajnym projektom samolotów Luftwaffe z pewnością powinna zainteresować fanów popularnej kategorii Luftwaffe 1946. Tym razem tematem książki są najbardziej zaawansowane technicznie samoloty i projekty chyba najszerzej znanej niemieckiej wytwórni lotniczej - Messerschmitt AG. Kolejny raz możemy przekonać się o ogromnych osiągnięciach niemieckiej myśli technicznej, czego liczne dowody znajdziemy choćby w postaci samolotów budowanych po wojnie w wielu krajach świata, w których obficie czerpano z rozwiązań aerodynamicznych, technicznych i technologicznych opracowanych przez konstruktorów Messerschmitta. Opisywane w książce samoloty i/lub ich projekty są bogato ilustrowane rysunkami i - jeśli było to możliwe - zdjęciami, a tabele danych technicznych zawierają również porównanie z odpowiednikami niemieckich maszyn, zbudowanymi po wojnie w innych krajach.

Opisywana książka jest angielskojęzyczną edycją niemieckiego oryginału, wydanego pod tytułem "Messerschmitt Geheimprojekte" przez wydawnictwo Aviatic Verlag.